Για την διενέργεια συναλλαγών στην αγορά παραγώγων απαιτείται η απόκτηση της ιδιότητας του μέλους από το Χ.Α. Η ιδιότητα του μέλους παρέχει το δικαίωμα πρόσβασης στο σύστημα ΟΑΣΗΣ-DTS για την εισαγωγή εντολών, είτε για λογαριασμό πελατών (επενδυτών) είτε για λογαριασμό του ίδιου του μέλους, μέσω ειδικών εφαρμογών που παρέχονται από το Χ.Α. Το ΧΑ δέχεται ως Μέλη της Αγοράς Παραγώγων, εταιρίες παροχής επενδυτικών υπηρεσιών (ΕΠΕΥ) με έδρα την Ελλάδα ή άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό προϋποθέσεις.

Τα μέλη του Χ.Α. ανάλογα με την δυνατότητα κατάρτισης συναλλαγών στην αγορά παραγώγων μπορούν να ενεργούν ως :

Απλά Μέλη, τα οποία μπορούν να καταρτίσουν συναλλαγές για λογαριασμό πελατών ή για ίδιο λογαριασμό ή

Ειδικοί Διαπραγματευτές όπου μέσω ενός Ιδίου Λογαριασμού τα μέλη δεσμεύονται να εισάγουν ζεύγη εντολών αγοράς και πώλησης (quotes) επί ενός ή περισσοτέρων προϊόντων που διαπραγματεύονται στην Αγορά Παραγώγων του Χ.Α. με σκοπό την ενίσχυση της ρευστότητας και του βάθους της αγοράς.  Η ιδιότητα  του Ειδικού Διαπραγματευτή (Ε.Δ.) στην Αγορά Παραγώγων αποκτάται ανά προϊόν.

Τα παράγωγα προϊόντα που διαπραγματεύονται στις αγορές του Χ.Α. είναι τυποποιημένα. Κάθε συμβόλαιο έχει συγκεκριμένο Υποκείμενο Προϊόν (underlying asset), Μέγεθος (contract size) ή Πολλαπλασιαστή (multiplier), Ελάχιστη Μεταβολή Τιμής (price tick/tick size), Μέγεθος Ελάχιστης Μεταβολής (tick value), Κύκλο Εκπνοής (cycle class) και Διαδικασίες Παράδοσης-Εκκαθάρισης (delivery-settlement arrangement). Τα παράγωγα προϊόντα που διαπραγματεύονται στην Αγορά Παραγώγων του ΧΑ είναι τα εξής:

  • Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης (ΣΜΕ) επί Μετοχών & Δεικτών
  • Συμβόλαια Δικαιωμάτων Προαίρεσης (ΔΠ) - Options επί Μετοχών & Δεικτών
  • Συμβάσεις Repos , Stock Reverse Repos & Standardized Repurchase Agreements  επί:
  1. Μετοχών που Υπάγονται στην Κατηγορία Κύριας Αγοράς και συνιστούν υποκείμενη αξία σε Παράγωγα Προϊόντα,
  2. Μετοχών που συμμετέχουν σε δείκτη που συνιστά υποκείμενη αξία Παραγώγων.
  3. Μεριδίων Δ.Α.Κ. Διαπραγματεύσιμων Αμοιβαίων Κεφαλαίων.
  4. Μετοχών που συμμετέχουν σε Δ.Α.Κ.

Η μονάδα διαπραγμάτευσης για όλα τα Παράγωγα Προϊόντα που έχουν εισαχθεί στην Αγορά Παραγώγων του Χ.Α είναι το ένα (1) συμβόλαιο.

Η διαπραγμάτευση κάθε εισηγμένου παραγώγου γίνεται σε σειρές, όπως αυτές εκάστοτε εισάγονται στο Σύστημα. Τα στοιχεία προσδιορισμού της σειράς είναι ο υποκείμενος τίτλος, ο τύπος προϊόντος  (ΣΜΕ, Δ.Π., Repos), η ημερομηνία λήξης και η τιμή και ο τρόπος εξάσκησης (αν υφίσταται).

Οι Εντολές που εισάγονται στο σύστημα διαπραγμάτευσης προκειμένου να γίνουν δεκτές προς εκτέλεση πρέπει να περιλαμβάνουν τα εξής στοιχεία:

  • Τη Σειρά Παραγώγου.
  • Tο είδος της Εντολής (Αγορά ή Πώληση).
  • Την ποσότητα των Συμβολαίων.
  • Την τιμή, εκτός εάν η εντολή εισάγεται ως Ανοιχτή Εντολή.
  • Τη διάρκεια ισχύος της εντολής εφόσον απαιτείται από τον τύπο της εντολής.
  • Τον κωδικό του Μέλους που εισάγει την εντολή.
  • Τον Κωδικό Διαπραγμάτευσης ή τον Μεταβατικό Λογαριασμό Διαπραγμάτευσης (transitory account), εάν πρόκειται για συγκεντρωτική εντολή, για τον οποίο εισάγεται η εντολή.

Από την στιγμή που οι εντολές πληρούν τις παραπάνω προϋποθέσεις, γίνονται δεκτές προς εκτέλεση από το Σύστημα, αποκτούν σήμανση χρόνου και διαβιβάζονται  στο Κεντρικό Βιβλίο Εντολών προς εκτέλεση.

Οι εντολές που εισάγονται στο σύστημα, κατατάσσονται πρώτα με βάση την Τιμή τους και στην συνέχεια με βάση το Χρόνο Εισαγωγή τους. Ισχύει δηλαδή το κριτήριο προτεραιότητας Τιμής / Χρόνου (Price / Time Priority) εισαγωγής της εντολής ως εξής:

  • Τιμή: Για τις μεν εντολές αγοράς η κατάταξη είναι φθίνουσα, δηλαδή προηγούνται οι εντολές με την μεγαλύτερη τιμή, για δε τις εντολές πώλησης η κατάταξη είναι αύξουσα, δηλαδή προηγούνται οι εντολές με τη μικρότερη τιμή.
  • Χρόνος εισαγωγής: για εντολές που έχουν την ίδια τιμή, η μεταξύ τους προτεραιότητα καθορίζεται από τον χρόνο εισαγωγής τους (σήμανση χρόνου κατά την εισαγωγή).

Οι εντολές ως προς την τιμή διακρίνονται στις εξής:

  • Εντολές με όριο (Limit Orders - LMT) στις οποίες δηλώνεται ορισμένη τιμή ως η μέγιστη τιμή, εάν πρόκειται για εντολή αγοράς, ή η ελάχιστη τιμή, εάν πρόκειται για εντολή πώλησης, στην οποία ο εντολέας προτίθεται να καταρτίσει την συναλλαγή.
  • Ελεύθερες  εντολές (Market Orders - MKT) που εισάγονται στο Σύστημα χωρίς κάποια συγκεκριμένη τιμή, έτσι ώστε να δηλώνεται η βούληση του εντολέα να διενεργηθεί συναλλαγή στις καλύτερες κατά το χρόνο εισαγωγής της τιμές της αγοράς.

Η Τιμή μίας εντολής μπορεί να εκφραστεί με τρείς (3) τρόπους:

  • Σε ευρώ (ή άλλο νόμισμα) - Παράγωγα Προϊόντα με υποκείμενη αξία Μετοχές.
  • Σε μονάδες Δείκτη - Παράγωγα Προϊόντα με υποκείμενη αξία Χρηματιστηριακούς Δείκτες.
  • Ποσοστό της Ονομαστικής αξίας - Προϊόντα Δανεισμού επί Μετοχών ( Stock Repos, Stock Reverse Repos, STRA's).

 

Οι εντολές ως προς την ποσότητα διακρίνονται στις εξής:

  • Εντολές Μεμονωμένων Συμβολαίων (Single Orders) οι οποίες περιλαμβάνουν στην ποσότητα ένα (1) ή περισσότερα συμβόλαια.
  • Εντολές Πακέτων (Βlock Οrders) οι οποίες περιλαμβάνουν στην ποσότητα ένα ή περισσότερα πακέτα συμβολαίων, δηλαδή τον αριθμό συμβολαίων του πακέτου ή πολλαπλάσια του αριθμού αυτού.
    Το πακέτο συνιστά αριθμό συμβολαίων, όπως αυτός τυποποιείται κάθε φορά από το Χ.Α. με Απόφασή του. Ένα (1) πακέτο = εκατό (100) συμβόλαια.

 

Οι εντολές ως προς την διάρκεια διακρίνονται στις εξής:

  • Εντολές Ημερήσιες (Rest of Day Orders - DAY) οι οποίες παραμένουν ενεργές μέχρι το τέλος της συνεδρίασης της ημέρας εισαγωγής τους.
  • Εντολές Μέχρι τη Λήξη (Until Expiration Orders - UE) οι οποίες παραμένουν ενεργές μέχρι το τέλος της συνεδρίασης της ημέρας λήξης της σειράς Παραγώγου στην οποία και αναφέρονται.
  • Εντολές με Ημερομηνία (Until Date Orders) οι οποίες παραμένουν ενεργές μέχρι το τέλος της συνεδρίασης της προηγούμενης ημέρας συναλλαγών της ημερομηνίας στην οποία αναφέρονται.

Σημειώνεται ότι μετά την πάροδο της διάρκειας ισχύος τους οι εντολές ακυρώνονται αυτόματα και διαγράφονται από το Βιβλίο Εντολών.

Οι εντολές με συνθήκη, διακρίνονται σε:

  • Εντολές Εκτέλεσης και Καταχώρησης (Fill and Store Orders - FAS) οι οποίες εάν δεν εκτελεστούν, έστω και μερικώς, καταχωρούνται κατά το ανεκτέλεστο μέρος τους στο Βιβλίο Εντολών.
  • Εντολές Εκτέλεσης ή Ακύρωσης (Fill or Kill Orders - FOK) οι οποίες εάν δεν μπορούν να εκτελεστούν αμέσως και ολικά, ακυρώνονται.
  • Εντολές Εκτέλεσης και Ακύρωσης (Fill and Kill Orders - FAK) οι οποίες εάν δεν εκτελεσθούν αμέσως και ολικά, ακυρώνονται κατά το ανεκτέλεστο μέρος τους.

Οι Εντολές με βάση τον αριθμό των σειρών στις οποίες και αναφέρονται διακρίνονται σε:

  • Απλή Εντολή (Simple Order) η οποία αναφέρεται σε μία και μόνο σειρά.
  • Εντολή Συνδυασμού (Combination Order) η οποία περιλαμβάνει δύο ή περισσότερες επιμέρους εντολές σε διαφορετικές σειρές παραγώγων, η εκτέλεση της οποίας προϋποθέτει την ταυτόχρονη εκτέλεση όλων των επιμέρους εντολών. Οι εντολές συνδυασμού διακρίνονται σε:
    1. Εντολές Τυποποιημένου Συνδυασμού (Standard Combination Orders) οι οποίες εισάγονται επί τη βάσει ορισμένου συνδυασμού όπως αυτός τυποποιείται από το Χ.Α.
    2. Εντολές μη τυποποιημένου συνδυασμού (Non-Standard Combination Orders) οι οποίες εισάγονται επί τη βάσει ορισμένου συνδυασμού όπως αυτός καθορίζεται από τον εντολέα.

Οι εντολές με βάση τον αριθμό των εντολέων διακρίνονται σε:

  • Εντολές Επενδυτή οι οποίες εισάγονται από το Μέλος για λογαριασμό ενός και μόνο επενδυτή ή για το Ίδιο το Μέλος εφόσον αυτό ενεργεί για Ίδιο Λογαριασμό.
  • Εντολές Περισσοτέρων Επενδυτών ή Συγκεντρωτικές Εντολές οι οποίες εισάγονται από το Μέλος για λογαριασμό περισσοτέρων του ενός (1) επενδυτών. Για τη διενέργεια συναλλαγών με συγκεντρωτικές εντολές το Μέλος πρέπει να τηρεί:
  1. Έναν μοναδικό Μεταβατικό Λογαριασμό στο όνομά του, ο οποίος θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για εισαγωγή Συγκεντρωτικών εντολών και διενέργεια των σχετικών με αυτές συναλλαγών.
  2. Κωδικούς υπό διαχείριση (Λογαριασμούς) για τους επενδυτές, για λογαριασμό των οποίων διενεργεί τις σχετικές συναλλαγές. Ο κωδικός υπό διαχείριση είναι μοναδικός για κάθε επενδυτή του μέλους. Στον κωδικό του κάθε επενδυτή το Μέλος οφείλει να καταχωρεί τις συναλλαγές που αντιστοιχούν στον επενδυτή, τις οποίες το Μέλος διενεργεί μέσω του Μεταβατικού λογαριασμού σε εκτέλεση των συγκεντρωτικών του εντολών.

Οι Ειδικοί Διαπραγματευτές προκειμένου να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, εισάγουν στο σύστημα εντολές ή ζεύγη εντολών, με κύριο χαρακτηριστικό ότι κατά την εισαγωγή τους αντικαθιστούν  τις αντίστοιχες προηγούμενες ενεργές εντολές του Ειδικού Διαπραγματευτή. Ως εντολή Ειδικής Διαπραγμάτευσης μπορεί να οριστεί η εντολή αγοράς ή πώλησης που αποτελεί σκέλος του ζεύγους εντολών (αγοράς-πώλησης). Οι εντολές των Ειδικών Διαπραγματευτών ελέγχονται από το Τμήμα Εποπτείας του Χ.Α. και είναι συνήθως ημερήσιες εντολές. Η διαχείριση αυτών των εντολών όσον αφορά στις διορθώσεις ή τις ακυρώσεις γίνεται όπως και στις απλές εντολές.

Στο Σύστημα Διαπραγμάτευσης Παραγώγων του Χ.Α. υπάρχουν οι εξής πίνακες διαπραγμάτευσης, ανάλογα με τη μέθοδο διαπραγμάτευσης, με διαβίβαση των αντίστοιχων εντολών για κάθε ημέρα συναλλαγών:

  • Βασικός πίνακας. Ο πίνακας αυτός λειτουργεί ως το Βιβλίο Εντολών ανά Παράγωγο ή ανά τυποποιημένο συνδυασμό Παραγώγου. Οι εντολές στο βασικό πίνακα εμφανίζονται ανά επίπεδο τιμής, αφού αθροιστούν  πρώτα οι όγκοι των εντολών που έχουν την ίδια τιμή (βάθος τιμής ?price depth).
  • Πίνακας Διμερούς κατάρτισης. Στον εν λόγω πίνακα διενεργούνται οι προσυμφωνημένες συναλλαγές της Μεθόδου 7 καθώς και οι Συμβάσεις Επαναγοράς (STRAs).
  • Πίνακας Repos. Στον πίνακα Repos διενεργούνται οι Συμβάσεις Πώλησης Κινητών Αξιών στην ΕΤ.ΕΚ. με Σύμφωνο Επαναγοράς της Μεθόδου 8-1.
  • Πίνακας Reverse Repos. Στον πίνακα Reverse Repos διενεργούνται οι Συμβάσεις Αγοράς Κινητών Αξιών από την ΕΤ.ΕΚ. με Σύμφωνο Επαναπώλησης της Μεθόδου 8-2.

Οι Μέθοδοι Διαπραγμάτευσης (Trading Methods) σύμφωνα με τον Κανονισμό και τις Αποφάσεις του Δ.Σ. του Χ.Α.  που υποστηρίζονται από το Ο.Α.Σ.Η.Σ. για τις συναλλαγές των Παραγώγων στην Αγορά έχουν ως εξής:

  • Μέθοδος 1: Αυτόματη και Συνεχής Κατάρτιση Συναλλαγών (Continuous Automatic Matching Method-CAMM) η οποία λαμβάνει χώρα μέσω του συστήματος λόγω ταύτισης αντίθετων εντολών με βάση το κριτήριο προτεραιότητας Τιμής / Χρόνου (Price / Time Priority).
  • Μέθοδος 7: Προσυμφωνημένες Συναλλαγές (Πακέτα - Pre-Agreed Price Trading). Ως προσυμφωνημένη νοείται η διμερής συναλλαγή που καταρτίζεται με πρότερη συμφωνία αμφοτέρων των συμβαλλομένων μερών.
  • Μέθοδος 8: Συμβάσεις Stock Repos (Μέθοδος 8-1), Stock Reverse Repos (Μέθοδος 8-2) & STRAs (Μέθοδος 8-3) .

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά του μοντέλου, των προϊόντων  και των μεθόδων διαπραγμάτευσης της αγοράς παραγώγων μπορείτε να βρείτε στις σχετικές αποφάσεις του Δ.Σ του ΧΑ.

 

ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ - ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ


ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ


 
 
 
Αναζήτηση
Εργαλειοθήκη
Νέες Εισαγωγές Ε.Δ.

Νόμοι και Κανονισμοί

Αγορά

Γενικός Δείκτης

Ημερολόγιο

FinancialCalendarPortlet

Εκδότης Αντικειμένων